#iso27002/2022/NL
---
Standard: ISO 27002:2022 NL
---

## 5.18 Toegangsrechten

| Attribuut                            | Waarde                                           |
| :----------------------------------- | :----------------------------------------------- |
| Type beheersmaatregel:               | #Preventief                                      |
| Informatiebeveiligingseigenschappen: | #Vertrouwelijkheid #Integriteit #Beschikbaarheid |
| Cybersecurityconcepten:              | #Beschermen                                      |
| Operationele capaciteiten:           | #Identiteits-_en_toegangsbeheer                  |
| Beveiligingsdomeinen:                | #Bescherming                                     |


**Beheersmaatregel**

Toegangsrechten met betrekking tot informatie en andere gerelateerde bedrijfsmiddelen behoren te worden verstrekt, beoordeeld, aangepast en verwijderd overeenkomstig het onderwerpspecifieke beleid en de regels inzake toegangsbeveiliging van de organisatie.

**Doel**

Bewerkstelligen dat de toegang tot informatie en andere gerelateerde bedrijfsmiddelen wordt vastgesteld en goedgekeurd overeenkomstig de bedrijfseisen.

**Richtlijn**

<u>Verlenen en intrekken van toegangsrechten</u>

De procedure voor het toewijzen of intrekken van fysieke en logische toegangsrechten aan de geauthenticeerde identiteit van een entiteit behoort te omvatten:

a) autorisatie van de eigenaar van de informatie en andere gerelateerde bedrijfsmiddelen verkrijgen voor het gebruik van de informatie en andere gerelateerde bedrijfsmiddelen (zie 5.9). De verlening van aparte goedkeuring voor toegangsrechten door het management kan ook passend zijn;

b) de bedrijfseisen en het onderwerpspecifieke beleid en de regels inzake toegangsbeveiliging van de organisatie in overweging nemen;

c) overwegen functies te scheiden, waaronder het scheiden van de rollen van goedkeuring en implementatie van de toegangsrechten en het scheiden van conflicterende rollen;

d) bewerkstelligen dat toegangsrechten worden ingetrokken wanneer iemand geen toegang meer nodig heeft tot de informatie en andere gerelateerde bedrijfsmiddelen, en met name bewerkstelligen dat toegangsrechten van gebruikers die de organisatie hebben verlaten, tijdig worden ingetrokken;

e) overwegen tijdelijke toegangsrechten voor beperkte duur te verlenen en deze op de afloopdatum in te trekken, met name voor tijdelijk personeel of indien slechts tijdelijk toegang vereist is voor het personeel;

f) verifiëren dat het toegekende toegangsniveau in overeenstemming is met de onderwerpspecifieke beleidsregels inzake toegangsbeveiliging (zie [5.15](a-5.15-Toegangsbeveiliging.md)) en aansluit op andere informatiebeveiligingseisen zoals functiescheiding (zie [5.3](a-5.3-Functiescheiding.md));

g) waarborgen dat toegangsrechten pas worden geactiveerd (bijvoor dienstverleners) nadat de autorisatieprocedures succesvol zijn afgerond;

h) een centraal overzicht bijhouden van toegangsrechten die aan een (logische of fysieke) gebruikersidentificatie zijn toegekend om toegang te verkrijgen tot informatie en andere gerelateerde bedrijfsmiddelen;

i) de toegangsrechten aanpassen van gebruikers die van rol of functie zijn veranderd;

j) fysieke en logische toegangsrechten verwijderen of aanpassen, hetgeen kan worden gedaan door sleutels, authenticatie-informatie, ID-kaarten of abonnementen te verwijderen, in te trekken, te herroepen of te vervangen;

k) een registratie bijhouden van wijzigingen in de logische en fysieke toegangsrechten van gebruikers.

<u>Beoordeling van toegangsrechten</u>

Bij het regelmatig beoordelen van fysieke en logische toegangsrechten behoren de volgende aspecten in overweging te worden genomen:

  

a) de toegangsrechten van gebruikers na een verandering binnen dezelfde organisatie (bijv. verandering van functie, promotie, demotie) of beëindiging van het dienstverband (zie [6.1](a-6.1-Screening.md) t/m [6.5](a-6.5-Verantwoordelijkheden-na-beeindiging-of-wijziging-van-het-dienstverband.md));

  

b) autorisaties voor speciale toegangsrechten.

  

<u>Overweging voorafgaand aan een wijziging of beëindiging van het dienstverband</u>

  

De toegangsrechten van een gebruiker tot informatie en gerelateerde bedrijfsmiddelen behoren te worden beoordeeld en aangepast of ingetrokken voorafgaand aan een wijziging aan of beëindiging van het dienstverband, op basis van de evaluatie van risicofactoren zoals:

  

a) of de beëindiging of wijziging is geïnitieerd door de gebruiker of door het management en de reden voor de beëindiging;

  

b) de actuele verantwoordelijkheden van de gebruiker;

  

c) de waarde van de bedrijfsmiddelen die op dat moment toegankelijk zijn.

  

**Overige informatie**

  

Er behoort op te worden gelet dat gebruikerstoegangsrollen worden vastgesteld op basis van bedrijfseisen die een aantal toegangsrechten samenvatten in specifieke gebruikerstoegangsprofielen. Toegangsverzoeken en beoordelingen van toegangsrechten zijn gemakkelijker te beheren op het niveau van dergelijke rollen dan op het niveau van bijzondere rechten.

  

Er behoort op te worden gelet dat in personeels- en dienstencontracten bepalingen worden opgenomen die sancties noemen voor personeel dat onbevoegde toegang probeert te verkrijgen (zie [5.20](a-5.20-Adresseren-van-informatiebeveiliging-in-leveranciersovereenkomsten.md), [6.2](a-6.2-Arbeidsovereenkomst.md), [6.4](a-6.4-Disciplinaire-procedure.md), [6.6](a-6.6-Vertrouwelijkheids-of-geheimhoudingsovereenkomsten.md)).

  

Ingeval het management de beëindiging van het dienstverband heeft geïnitieerd, bestaat het risico dat ontevreden personeel of externe gebruikers opzettelijk informatie corrumperen of informatieverwerkende faciliteiten saboterenersonen die ontslag nemen of worden ontslagen, kunnen in de verleiding komen informatie te verzamelen voor toekomstig gebruik.

  

Klonen is een doelmatige manier waarop organisaties toegang aan gebruikers kunnen toewijzenit behoort echter met zorg te gebeuren, op basis van door de organisatie vastgestelde onderscheiden rollen, in plaats van een identiteit met alle gerelateerde toegangsrechten zomaar te klonenan het klonen is het inherente risico verbonden dat het leidt tot buitensporige toegangsrechten tot informatie en andere gerelateerde bedrijfsmiddelen.