---
notetype: reference
standard: ISO 27002
version: 2022
language: NL
type: control
id: "8.27"
title: "Veilige systeemarchitectuur en technische uitgangspunten"
theme: Technological
control_type: [Preventive]
information_security_properties:
  - Confidentiality
  - Integrity
  - Availability
cybersecurity_concepts: [Protect]
operational_capabilities:
  - Application_security
  - System_and_network_security
security_domains: [Protection]
tags:
- iso27002/2022/NL
- sourcetext
status: active
---
## 8.27 Veilige systeemarchitectuur en technische uitgangspunten
### Beheersmaatregel

Uitgangspunten voor het ontwerpen van beveiligde systemen behoren te worden vastgesteld, gedocumenteerd, onderhouden en toegepast voor alle activiteiten betreffende het ontwikkelen van informatiesystemen.

### Doel

Waarborgen dat informatiesystemen veilig worden ontworpen, geïmplementeerd en beheerd binnen de ontwikkelingslevenscyclus.

### Richtlijn

Er behoren uitgangspunten voor het ontwerpen van beveiligde systemen te worden vastgesteld, gedocumenteerd en toegepast voor ontwerpactiviteiten voor informatiesystemen. Bij alle architectuurlagen (bedrijf, gegevens, toepassingen en technologie) behoort beveiliging deel uit te maken van het ontwerp. Nieuwe technologie behoort te worden geanalyseerd op veiligheidsrisico's en het ontwerp behoort te worden beoordeeld aan de hand van bekende aanvalspatronen.

Uitgangspunten voor veilig ontwerpen bieden richtlijnen voor manipulatietechnieken, beheer van beveiligde sessies en gegevensvalidatie en opschoning.

Uitgangspunten voor het ontwerpen van beveiligde systemen behoren een analyse te omvatten van:

a) het volledige spectrum van beheersmaatregelen voor beveiliging dat vereist is om informatie en systemen tegen geïdentificeerde dreigingen te beschermen;

b) de capaciteit van beveiligingsbeheersmaatregelen om beveiligingsgebeurtenissen te voorkomen, te detecteren of erop te reageren;

c) specifieke beveiligingsbeheersmaatregelen die worden vereist door bepaalde bedrijfsprocessen (bijv. het versleutelen van gevoelige informatie, integriteitscontrole en digitale ondertekening van informatie);

d) waar en hoe beveiligingsbeheersmaatregelen behoren te worden toegepast (bijv.door ze te integreren met een beveiligingsarchitectuur en de technische infrastructuur);

e) hoe individuele beveiligingsbeheersmaatregelen (handmatige en geautomatiseerde) samenwerken om een geïntegreerde verzameling beheersmaatregelen tot stand te brengen.

In de uitgangspunten voor het ontwerpen van beveiligde systemen behoort rekening te worden gehouden met:

a) de noodzaak van integratie met een beveiligingsarchitectuur;

b) technische beveiligingsinfrastructuur [bijvoorbeeld openbaresleutelinfrastructuur (PKI), identiteits- en toegangsbeheer (IAM), voorkoming van het lekken van gegevens en dynamisch toegangsbeheer];

c) de capaciteit van de organisatie om de gekozen technologie te ontwikkelen en te ondersteunen;

d) de kosten, tijd en complexiteit van het voldoen aan de beveiligingseisen;

e) 'best practices'.

Het ontwerp van beveiligde systemen behoort gepaard te gaan met:

a) het gebruik van uitgangspunten voor beveiligingsarchitectuur zoals 'security by design' (beveiliging door ontwerp), 'defence in depth', 'security by default', 'default deny' (standaard weigeren), 'fail securely', 'distrust input from external applications' (input van externe toepassingen wantrouwen), 'security in deployment' (beveiliging tijdens implementatie), 'assume breach' (uitgaan van inbreuk), 'least privilege' (mininimaal benodigde rechten), 'usability and manageability' (bruikbaarheid en beheerbaarheid) en 'least functionality' (minimale benodigde functionaliteit);

b) een beveiligingsgerichte beoordeling van het ontwerp om kwetsbaarheden op het gebied van informatiebeveiliging te helpen detecteren, ervoor te zorgen dat beveiligingsbeheersmaatregelen zijn gespecificeerd en aan de beveiligingseisen te voldoen;

c) documentatie en formele erkenning van beveiligingsbeheersmaatregelen die niet volledig aan de eisen voldoen (bijvanwege dwingende veiligheidseisen);

d) hardening van systemen.

De organisatie behoort 'zero trust'-beginselen te overwegen zoals:

a) ervan uitgaan dat er al sprake is van een inbreuk op de informatiesystemen van de organisatie en er daarom niet alleen kan worden vertrouwd op beveiliging van de buitengrenzen van netwerken;

b) een benadering van 'nooit vertrouwen, altijd verifiëren' hanteren voor toegang tot informatiesystemen;

c) bewerkstelligen dat verzoeken aan informatiesystemen van begin tot eind versleuteld zijn;

d) elk verzoek aan een informatiesysteem controleren alsof dit afkomstig is van een open, extern netwerk, zelfs als deze verzoeken intern uit de organisatie afkomstig zijn (dziets binnen of buiten de buitengrenzen van de organisatie automatisch vertrouwen);

e) gebruikmaken van 'least privilege' (minste rechten) en dynamische toegangsbeveiligingstechnieken (zie 5.15, 5.18 en 8.2); het omvat het authenticeren en autoriseren van verzoeken om informatie of aan systemen op basis van contextuele informatie zoals authenticatie-informatie (zie 5.17), gebruikersidentiteiten (zie 5.16), gegevens over het 'endpoint device' van de gebruiker, en gegevensclassificatie (zie 5.12);

f) personen die verzoeken indienen altijd authenticeren en autorisatieverzoeken aan informatiesystemen altijd valideren op basis van informatie, waaronder authenticatie-informatie (zie 5.17) en gebruikersidentiteiten (zie 5.16), gegevens over het 'endpoint device' van de gebruiker, en gegevensclassificatie (zie 5.12), bijvoorbeeld krachtige authenticatie (bijv. multifactor, zie 8.5) afdwingen.

De vastgestelde uitgangspunten voor het ontwerpen van beveiligde systemen en systeemarchitecturen behoren indien van toepassing te worden toegepast op de uitbestede ontwikkeling van informatiesystemen via de contracten en andere bindende overeenkomsten tussen de organisatie en de leverancier aan wie de organisatie uitbesteedte organisatie behoort ervoor te zorgen dat de praktijken van leveranciers voor het ontwerpen van beveiligde systemen aansluiten op de behoeften van de organisatie.

De uitgangspunten voor het ontwerpen van beveiligde systemen en de vastgestelde ontwerpprocedures behoren regelmatig te worden beoordeeld om te waarborgen dat ze doelmatig bijdragen aan verbeterde normen voor beveiliging binnen het ontwerpprocese behoren ook regelmatig te worden beoordeeld om ervoor te zorgen dat ze actueel blijven in de zin dat ze nieuwe potentiële dreigingen afwenden en toepasbaar blijven bij verbeteringen die worden toegepast in de technologieën en oplossingen.

### Overige informatie

Uitgangspunten voor het ontwerpen van beveiligde systemen kunnen worden toegepast op het ontwerp of de configuratie van allerlei technieken, zoals:

--- storingstolerantie en andere technieken met het oog op veerkracht;

--- segmentatie (bijvoor virtualisatie of containerisatie); --- bestendigheid tegen manipulatie.

Er kunnen technieken voor beveiligde virtualisatie worden gebruikt om interferentie te voorkomen tussen toepassingen die op hetzelfde fysieke apparaat draaienls een virtuele instantie van een toepassing door een aanvaller wordt gecompromitteerd, wordt alleen die instantie getroffene aanval heeft geen effect op andere toepassingen of gegevens.

